تقاضای سفر در ایران بزرگ است، اما تقریباً همه‌اش از اقامتگاه‌های اجاره‌ای رد نمی‌شود. طبق نتایج طرح «آمارگیری از گردشگران ملی» مرکز آمار، در تابستان ۱۴۰۴ فقط حدود ۱۱٪ از سفرهای شبانه‌ی داخلی در ویلا یا آپارتمان اجاره‌ای و ۷٪ در اقامتگاه عمومی (هتل و مشابه) سپری شده و ۶۰٪ در خانه‌ی بستگان و آشنایان. نوروز هنوز بزرگ‌ترین قله‌ی سال است (در ۱۴۰۴ حدود ۳۶٫۵ میلیون سفر طبق ستاد هماهنگی خدمات سفر)، اما آمار «شب اقامت» همان نوروز بسته به تعریف از ۱۰ میلیون تا ۶۱ میلیون و حتی ۲۰۴ میلیون (۱۴۰۵) متغیر است. بنابراین مهم‌ترین مهارت برای خواندن بازار ایران، پرسیدن این سؤال است: «این عدد دقیقاً چه چیزی را می‌شمارد؟»
این مقاله یکی از زیرمقاله‌های راهنمای بازار اجاره اقامتگاه کوتاه‌مدت در ایران است. فقط طرف تقاضا را بررسی می‌کند؛ ساختار عرضه در عرضه‌ی اقامتگاه در ایران، نرخ و اشغال در قیمت و اشغال اقامتگاه کوتاه‌مدت در ایران، شهرها در بازار منطقه‌ای اجاره اقامتگاه و آینده در آینده‌ی بازار اجاره کوتاه‌مدت در ایران آمده است. روش قیمت‌گذاری بر پایه‌ی فصل را در قیمت‌گذاری فصلی برای چند واحد ببینید؛ روندهای جهانی را در روندهای بازار اجاره کوتاه‌مدت.
تاریخ داده‌ها: آخرین بررسی ۲۴ مهر ۱۴۰۵ (۱۶ اکتبر ۲۰۲۶). هر جا عددی قدیمی‌تر است، سالش کنارش آمده است.
خلاصه‌ی مدیریتی: ده یافته‌ی کلیدی
برچسب‌های اعتبار در این مقاله: رسمی (مرکز آمار، وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی؛ داده‌ی منتشرشده یا نتیجه‌ی طرح آماری)، اظهار مقام (عدد در سخنرانی یا نشست خبری مسئول، بدون روش‌شناسی منتشرشده)، پلتفرم (گزارش خودِ شرکت؛ ممکن است جهت‌دار باشد)، صنفی/رسانه (ادعای انجمن‌ها یا تحلیل رسانه‌ای).
سفر نوروز ۱۴۰۴: ۳۶٫۵۱۹ میلیون نفر سفر کرده‌اند (ستاد هماهنگی خدمات سفر، ۲۵ اسفند ۱۴۰۳ تا ۱۵ فروردین ۱۴۰۴؛ اظهار مقام). وزیر وقت عدد ۳۵٫۸۷۲ میلیون (تا ۱۳ فروردین) و سهم حدود ۴۰٪ از جمعیت را گفت. اعتبار: متوسط، چون روش و تعریف سفر شفاف نیست.
سفر نوروز ۱۴۰۵: ۲۹٫۷۰۳ میلیون سفر (معاون گردشگری، ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۵ فروردین ۱۴۰۵؛ اظهار مقام). این رقم حدود ۱۷ تا ۱۹٪ کمتر از عدد ۱۴۰۴ است (محاسبه‌ی نویسنده)، اما تعریف دو سال یکسان اعلام نشده است.
شب اقامت نوروز ۱۴۰۴: ۱۰٫۳۷۶ میلیون نفر-شب در مراکز «رسمی» از مجموع ۶۰٫۹۷ میلیون نفر-شب در مراکز رسمی، نیمه‌رسمی و اضطراری (ستاد، ۱۹ فروردین ۱۴۰۴). یعنی سهم رسمی حدود ۱۷٪ (محاسبه‌ی نویسنده).
شب اقامت نوروز ۱۴۰۵: ۲۰۴ میلیون نفر-شب، که ۴٪ در مراکز رسمی، ۹٪ نیمه‌رسمی (مدرسه، اردوگاه، سالن) و ۸۷٪ غیررسمی (خانه‌ی اقوام، خانه‌ی شخصی، خانه‌ی اجاره‌ای) بوده است (معاون گردشگری، اردیبهشت ۱۴۰۵؛ اظهار مقام). این عدد با عدد ۱۴۰۴ قابل مقایسه نیست (تعریف عوض شده یا روش شمارش).
سفر شبانه‌ی داخلی، تابستان ۱۴۰۴: ۵۴٪ سفرهای بومی با اقامت شبانه بوده؛ هدف: دیدار بستگان ۵۲٪، تفریح ۲۵٪، زیارت ۱۲٪، درمان ۸٪ (مرکز آمار؛ رسمی).
محل اقامت در سفر شبانه، تابستان ۱۴۰۴: خانه‌ی بستگان ۶۰٪، ویلا/آپارتمان شخصی ۱۶٪، اجاره‌ای ۱۱٪، اقامتگاه عمومی ۷٪، سایر ۶٪ (مرکز آمار؛ رسمی). در بهار ۱۴۰۳ سهم اجاره‌ای ۱۱٪ و عمومی ۴٪ بود.
خانوار مسافر: ۵۲٫۴٪ از حدود ۲۷ میلیون خانوار در بهار ۱۴۰۳، ۴۵٪ در بهار ۱۴۰۴ و ۴۶٪ در تابستان ۱۴۰۴ دست‌کم یک سفر داشته‌اند (مرکز آمار؛ رسمی).
تقویم ۱۴۰۵: ۲۵ روز تعطیل رسمی، با ۶ مورد در فروردین و ۴ مورد هر کدام در مرداد و اسفند؛ اردیبهشت، مهر و آذر هیچ تعطیلی رسمی ندارد (تقویم شورای فرهنگ عمومی به نقل از ایسنا؛ رسمی).
ورودی مرزی: ۷٫۳۹۹ میلیون ورود در ۱۴۰۳ و ۶٫۲۰۶ میلیون در ۱۴۰۴ (−۱۶٫۱۳٪)؛ فصل بهار ۱۴۰۵ نسبت به بهار ۱۴۰۴ حدود ۵۱٫۵٪ کاهش (وزارت میراث‌فرهنگی؛ رسمی؛ هدف سفر ثبت نمی‌شود). عراق در صدر کشورهای مبدأ است.
شوک‌ها: پس از جنگ ۱۲روزه (خرداد ۱۴۰۴) جاباما از افت حدود ۷۰٪ بازار آنلاین اقامت خبر داد و اسنپ‌تریپ از افت ۸۵٪ رزرو هتل در کل کشور؛ در همان زمان رزرو شمال ۱۵٪ رشد داشت (پلتفرم؛ جهت‌دار و قابل‌تأییدنشده با داده‌ی مستقل).
پاسخ مستقیم: تقاضا چقدر است و کدام بخشش به اجاره‌دار می‌رسد؟
سه لایه را جدا کنید. لایه‌ی اول کل سفر است: مرکز آمار برای بهار ۱۴۰۳ حدود ۷۱٫۲ میلیون سفر داخلی و خارج‌ازخانه‌ی خانوارها را گزارش کرد که ۴۹٪ آن شبانه بود. لایه‌ی دوم سفر شبانه است. لایه‌ی سوم شبی که پول اقامت برایش پرداخت می‌شود. هر چه به لایه‌ی سوم نزدیک‌تر شویم، بازار کوچک‌تر و داده‌اش ضعیف‌تر است.
یک برآورد ساده نشان می‌دهد اندازه‌ی لایه‌ی سوم چیست. فرمول (محاسبه‌ی نویسنده): تعداد سفر بهار ۱۴۰۳ (۷۱٫۲ میلیون) × سهم شبانه (۴۹٪) × سهم نوع اقامت. نتیجه‌ی تقریبی: حدود ۳٫۸ میلیون سفر شبانه در ویلا/آپارتمان اجاره‌ای (۱۱٪) و حدود ۱٫۴ میلیون سفر شبانه در اقامتگاه عمومی (۴٪) در همان بهار. هشدار: این «سفر» است نه «شب»، درصدها گرد شده‌اند، خطای نمونه‌گیری منتشر نشده و «اجاره‌ای» هم شامل اجاره از پلتفرم، آگهی دیواری و آشنا می‌شود. پس این برآورد برای مرتبه‌ی بزرگی خوب است، نه برای برنامه‌ریزی دقیق.
حجم سفر نوروز: چهار سال، چهار تعریف
نوروز همان‌جا است که ستاد هماهنگی خدمات سفر (دبیرخانه در معاونت گردشگری) هر سال عددهایی منتشر می‌کند. مشکل این است که هر سال با تعریف و شاخصی کمی متفاوت.
سال و بازه | شاخص | مقدار | منبع و اعتبار |
|---|---|---|---|
۱۴۰۱ (۲۶ اسفند ۱۴۰۰ تا ۱۳ فروردین) | شب اقامت «در اقامتگاه‌های رسمی» | ۵۰٫۶۳۳ میلیون | مدیرکل توسعه گردشگری داخلی، ایسنا/تابناک، فروردین ۱۴۰۱؛ اظهار مقام |
۱۴۰۳ (۲۴ اسفند ۱۴۰۲ تا ۱۲ فروردین) | شب اقامت کل (رسمی، غیررسمی، اضطراری) | ۶۳٫۶۴۷ میلیون | وزارت میراث‌فرهنگی در نشست ستاد، کجارو، ۳۰ فروردین ۱۴۰۳؛ اظهار مقام |
۱۴۰۳ همان بازه | شب اقامت در «اقامتگاه‌های رسمی» | ۱۳٫۹۵۱ میلیون (متن: «حدود ۱۴ میلیون») | همان منبع؛ اظهار مقام |
۱۴۰۴ (۲۵ اسفند ۱۴۰۳ تا ۱۵ فروردین) | شب اقامت رسمی | ۱۰٫۳۷۶ میلیون | ستاد، مهر، ۱۹ فروردین ۱۴۰۴؛ اظهار مقام |
۱۴۰۴ همان بازه | شب اقامت کل (رسمی، نیمه‌رسمی، اضطراری) | ۶۰٫۹۷۰ میلیون | همان منبع؛ اظهار مقام |
۱۴۰۴ همان بازه | تعداد سفرکرده | ۳۶٫۵۱۹ میلیون | همان منبع؛ اظهار مقام |
۱۴۰۵ (۲۵ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۵ فروردین) | تعداد سفر | ۲۹٫۷۰۳ میلیون | معاون گردشگری، صداوسیما، ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵؛ اظهار مقام |
۱۴۰۵ همان بازه | نفر-شب اقامت | ۲۰۴ میلیون | همان منبع؛ اظهار مقام |
چند نکته‌ی تحلیلی:
عدد ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ هم‌جنس نیستند. در ۱۴۰۱ «۵۰٫۶ میلیون شب در اقامتگاه رسمی» اعلام شد؛ در ۱۴۰۴ مجموعِ رسمی ۱۰٫۴ میلیون بود. فاصله‌ی پنج‌برابری با رشد یا افت واقعی توضیح داده نمی‌شود؛ احتمال قوی‌تر این است که تعریف «رسمی» (یا اینکه اقامت اضطراری و نیمه‌رسمی هم شمرده شد) فرق کرده باشد. منبع هیچ‌کدام تعریف را روشن نکرده است؛ پس این فقط فرضیه‌ی نویسنده است. خود خبرگزاری تابناک در عنوان ۱۴۰۱ از «آمار عجیب» نوشت، بدون توضیح علت.
نسبت شب به سفر هم با خود عدد ناسازگار است. اگر ۳۶٫۵ میلیون سفر در ۱۴۰۴ را در میانگین اقامت ۴٫۱ روز ضرب کنیم (عددی که معاون گردشگری در ۱۴۰۵ برای ۱۴۰۴ گفت)، حدود ۱۵۰ میلیون نفر-شب به دست می‌آید، نه ۶۱ میلیون (محاسبه‌ی نویسنده). یعنی ۶۱ میلیون یا سفرها را کامل نمی‌شمارد یا «شب» در آن چیز دیگری است. دبیر ستاد هم گفته بود آمارها با درصدی خطا همراه‌اند و در گزارش مهر، بدون ذکر روش، ترکیبی از اطلاعات اقامتگاه، داده‌ی تلفن همراه، تردد خودرو، مصرف سوخت و پسماند شهرها به‌عنوان شاخص نام برده شده است.
عدد ۱۴۰۵ سه برابر عدد ۱۴۰۴ است، در حالی که سفرها ۱۷ تا ۱۹٪ کمتر شده‌اند. نسبت ۲۰۴ میلیون به ۲۹٫۷ میلیون سفر حدود ۶٫۹ شب برای هر سفر می‌شود که با میانگین ۶٫۸ روز اعلام‌شده هماهنگ است (محاسبه‌ی نویسنده). پس عدد ۱۴۰۵ از خودش سازگار است، ولی با ۱۴۰۴ یک واحد ندارد. افزایش میانگین ماندگاری از ۴٫۱ به ۶٫۸ روز و افزایش «سفر تکراری» از ۳۴٪ به ۶۱٫۶٪ هم در همان سخنرانی آمده است. این الگو با شرایط جنگی و جابه‌جایی به «استان‌های امن» همخوان است، اما سخنران دلیل را مستقیم نگفت.
ناسازگاری حتی در یک گزارش ۱۴۰۵. فرارو در عنوان نوشته ۷۸٪ مسافران نوروزی در اقامتگاه غیررسمی ماندند، ولی متن همان خبر و گزارش صداوسیما ۸۷٪ نفر-شب را غیررسمی می‌دانند. شاید پایه (مسافر در برابر نفر-شب) فرق دارد؛ منبع توضیح نداده است.
اختلاف با صنف. در ۱۴۰۳ رئیس جامعه حرفه‌ای هتل‌داران در پاسخ به عدد وزارت گفت اقامت رسمی تقریباً در همه‌ی استان‌ها افت کرده؛ وزیر وقت هم در جواب گفت «از آمار مثل ناموس دفاع می‌کنیم» (کجارو، فروردین ۱۴۰۳). وزارت رشد اقامت رسمی را ۲٫۵٪ گفت. اختلاف منابع حل‌نشده است و هر دو سمت اظهار است، نه داده‌ی قابل‌ممیزی.
مقایسه‌ی ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ در سطح اقامت رسمی
اگر عدد ۱۳٫۹۵ میلیون (۱۴۰۳) و ۱۰٫۳۸ میلیون (۱۴۰۴) را مقایسه کنیم، افت حدود ۲۶٪ می‌شود (محاسبه‌ی نویسنده: (۱۰٫۳۷۶ − ۱۳٫۹۵۱) ÷ ۱۳٫۹۵۱). مشکل: بازه‌ها یک روز و تعریف‌ها شاید یکی نباشند (۱۴۰۳: ۲۴ اسفند تا ۱۲ فروردین؛ ۱۴۰۴: ۲۵ اسفند تا ۱۵ فروردین). همچنین سال ۱۴۰۴ در مجموع کل شب (۶۰٫۹۷ در برابر ۶۳٫۶۵) حدود ۴٪ کمتر است. اگر هر دو درست باشند، سهم رسمی از ۲۱٫۹٪ به ۱۷٫۰٪ رسیده است (محاسبه‌ی نویسنده). یعنی نوروز ۱۴۰۴ احتمالاً به نفع شکل‌های غیررسمی جابه‌جا شده است. رسانه‌ها هم رشد/افت را متفاوت روایت می‌کنند؛ فرارو در همان زمان تیتر زد «هتل‌ها خالی، چادرها پر».
نوروز در سطح استان: سه شاهد
نمونه‌ی استانی نشان می‌دهد غیررسمی چقدر بزرگ است. در فارس، از ۲۴ اسفند ۱۴۰۲ تا ۲۴ فروردین ۱۴۰۳، مدیرکل میراث‌فرهنگی استان ۴٫۶۱۶ میلیون نفر-شب را گزارش کرد: ۱٫۰۶۹ میلیون رسمی (۲۳٪) و ۳٫۵۴۶ میلیون غیررسمی و اضطراری (۷۷٪) (مهر؛ اظهار مقام استانی). در ۱۴۰۴ ستاد برای مازندران ۴٫۹۴۴ میلیون نفر-شب کل و ۱٫۷۶۷ میلیون رسمی (۳۶٪؛ محاسبه‌ی نویسنده) گزارش کرد و برای گیلان ۳٫۹۲۱ میلیون؛ برای خراسان رضوی فقط عدد هتل‌ها (۲٫۷۹۴ میلیون) آمده است. سهم رسمی در مازندران بالاتر از فارس است؛ دلیلش را منابع نگفته‌اند.
فصل تابستان و سایر فصل‌ها: آنچه مرکز آمار می‌گوید
تنها منبع رسمی که فصل‌ها را با تعریف یکسان کنار هم می‌گذارد، طرح «آمارگیری از گردشگران ملی» مرکز آمار است. این طرح پرسشنامه‌ی خانوار است و برای هر فصل نتایج را با تأخیر (چند ماه تا بیش از یک سال) منتشر می‌کند. نتیجه‌ی تابستان ۱۴۰۴ در ۱۴ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد.
شاخص | بهار ۱۴۰۳ | بهار ۱۴۰۴ | تابستان ۱۴۰۴ |
|---|---|---|---|
خانوارِ دارای سفر | ۵۲٫۴٪ از حدود ۲۷ میلیون | ۴۵٪ | ۴۶٪ |
سهم سفر شبانه از سفرهای بومی | ۴۹٪ | ۴۷٪ | ۵۴٪ |
هدف شبانه: دیدار بستگان | ۵۹٪ | ۵۶٪ | ۵۲٪ |
هدف شبانه: تفریح | ۲۳٪ | ۲۵٪ | ۲۵٪ |
هدف شبانه: زیارت | ۷٪ | ۸٪ | ۱۲٪ |
هدف شبانه: درمان | ۸٪ | ۶٪ | ۸٪ |
اقامت: خانه‌ی بستگان | ۶۹٪ | ۶۷٪ | ۶۰٪ |
اقامت: ویلا/آپارتمان شخصی | ۹٪ | ۱۲٪ | ۱۶٪ |
اقامت: ویلا/آپارتمان اجاره‌ای | ۱۱٪ | ۹٪ | ۱۱٪ |
اقامت: عمومی (هتل و مشابه) | ۴٪ | ۶٪ | ۷٪ |
منبع: مرکز آمار ایران، طرح آمارگیری گردشگران ملی؛ از طریق ایسنا/آفتاب (بهار ۱۴۰۳، ۱۵ اسفند ۱۴۰۳) و مهر (بهار ۱۴۰۴، ۲۴ خرداد ۱۴۰۵؛ تابستان ۱۴۰۴، ۱۴ مهر ۱۴۰۵). اعتبار: رسمی؛ ما متن اصلی گزارش مرکز آمار را ندیدیم و فقط بازتاب رسانه‌ای را خواندیم، و حجم کل سفر برای بهار ۱۴۰۴ و تابستان ۱۴۰۴ در دست نبود.
از این جدول چند چیز بیرون می‌آید:
تابستان نسبت به بهار شبانه‌تر و زیارتی‌تر است. سهم سفر شبانه از ۴۷٪ به ۵۴٪ و سهم زیارت از ۸٪ به ۱۲٪ رسید. اگر فرض کنیم الگوی بهار ۱۴۰۴ نوروز را هم در خود دارد، تابستان «سفر کم اما شبانه‌تر» است، ولی این برداشت نویسنده است؛ اختلاف دو فصل در حاشیه‌ی خطای نمونه هم می‌تواند باشد.
سهم اقامتگاه عمومی هنوز تک‌رقمی است (۴٪ تا ۷٪) و در سه فصل رشد داشته است. سهم اجاره‌ای بین ۹٪ تا ۱۱٪ ثابت مانده است. نسبت اجاره‌ای به عمومی از ۲٫۸ به ۱ (بهار ۱۴۰۳) به ۱٫۶ به ۱ (تابستان ۱۴۰۴) رسید (محاسبه‌ی نویسنده)، ولی تفاوت‌ها کوچک‌اند و حاشیه‌ی خطای نمونه منتشر نشده است.
بزرگ‌ترین گروه، خانوارهای بی‌سفرند. در تابستان ۱۴۰۴، ۵۴٪ خانوارها سفری نداشتند. عنوان رسانه‌ها «۵۴٪ ایرانیان سفر نرفتند» را با «۵۴٪ سفرها شبانه بود» قاطی کردند؛ هر دو ۵۴٪ هستند ولی دو چیز متفاوتند (در گزارش مهر هر دو عدد آمده است).
وزیر وقت میراث‌فرهنگی در نوروز ۱۴۰۴ هم برآورد جداگانه‌ای داد: بیش از ۱۱ میلیون از ۲۷ میلیون خانوار سفر کرده‌اند، یعنی حدود ۴۰٪ (محاسبه از خود متن آفتاب‌نیوز: ۱۱÷۲۷ = ۴۰٫۷٪)، و ۶۰٪ نرفته‌اند. این عدد از جنس عدد مرکز آمار برای «فصل» نیست و واحدش (خانوار در نوروز) فرق دارد؛ با ۴۵٪ بهار ۱۴۰۴ هم‌جهت است.
داده‌ی قدیمی‌تر برای مقایسه (فقط خلاصه‌ی جست‌وجو)
در جست‌وجو، نتایجی از اعتماد و ایسنا دیده شد که می‌گویند بهار ۱۳۹۷ حدود ۶۹٪ خانوارها دست‌کم یک سفر داشتند (حدود ۱۱۳ میلیون سفر) و در ۱۴۰۰ حدود ۳۰٪ با ۲۴٫۷ میلیون سفر. این‌ها را فقط خلاصه‌ی نتیجه‌ی جست‌وجو دیدیم، نه صفحه‌ی کامل؛ بنابراین فقط برای جهت‌گیری. اگر درست باشند، سهم خانوار مسافر از ۶۹٪ (۱۳۹۷) به ۴۵–۵۲٪ (۱۴۰۳–۱۴۰۴) رسیده، که همین یک شاخص از افت قدرت خرید، تورم و ناامنی حکایت دارد.
الگوی ماه‌به‌ماه و تعطیلات رسمی ۱۴۰۵
برای ماه‌ها هیچ سری رسمیِ نفر-شب یا اشغال ماهانه‌ی اقامتگاه در ایران پیدا نکردیم. چیزی که هست تقویم تعطیلات (رسمی) و چند داده‌ی پلتفرم است. تقویم ۱۴۰۵ به نقل از ایسنا (اعتماد، عصر ایران) بر اساس مصوبه‌ی شورای فرهنگ عمومی است.
ماه ۱۴۰۵ | روزهای تعطیل رسمی (غیر از جمعه‌های معمول) | الگوی هم‌جواری با آخر هفته |
|---|---|---|
فروردین | ۱ تا ۴ (نوروز و عید فطر)، ۱۲ (چهارشنبه)، ۱۳ (پنجشنبه) | بلوک چهارروزه‌ی شنبه تا سه‌شنبه؛ ۱۲ تا ۱۴ سه‌روزه |
اردیبهشت | ندارد | — |
خرداد | ۶ (چهارشنبه، عید قربان)، ۱۴ (پنجشنبه)، ۱۵ (جمعه) | ۱۴ و ۱۵ آخر هفته‌ی دوروزه |
تیر | ۳ (چهارشنبه، تاسوعا)، ۴ (پنجشنبه، عاشورا) | با جمعه ۵ تیر سه‌روزه |
مرداد | ۱۳ (سه‌شنبه، اربعین)، ۲۱ (چهارشنبه)، ۲۲ (پنجشنبه)، ۳۰ (جمعه) | ۲۱ تا ۲۳ سه‌روزه |
شهریور | ۸ (یکشنبه) | تک‌روزه |
مهر | ندارد | — |
آبان | ۲۲ (جمعه) | روی جمعه؛ آخر هفته‌ی اضافه ندارد |
آذر | ندارد | — |
دی | ۲ (چهارشنبه)، ۱۶ (چهارشنبه) | تک‌روزه میان‌هفته |
بهمن | ۴ (یکشنبه)، ۲۲ (پنجشنبه) | ۲۲ بهمن با جمعه دوروزه |
اسفند | ۹ (یکشنبه)، ۱۹ (چهارشنبه)، ۲۰ (پنجشنبه)، ۲۹ (شنبه) | ۱۹ تا ۲۱ سه‌روزه |
مجموع: ۲۵ روز؛ از آن ۶ روز با پنجشنبه (۱۳ فروردین، ۱۴ خرداد، ۴ تیر، ۲۲ مرداد، ۲۲ بهمن، ۲۰ اسفند) و ۳ روز با جمعه (۱۵ خرداد، ۳۰ مرداد، ۲۲ آبان) مصادف است (ایسنا، اعتماد). یک تارنمای تقویم عدد ۲۶ را داد و ۲۵ فروردین را هم اضافه کرد؛ با دو منبع خبری اختلاف دارد و آن را کنار گذاشتیم. تقویم ۱۴۰۶ هنوز در منبع رسمی پیدا نشد؛ تارنماهای تقویم یا خالی بودند («به‌زودی») یا فهرست غیر یکدست داشتند (مثلاً از ۴ روز تعطیل نوروز یا ۱ تا ۱۲ فروردین سخن گفتند)، پس در این مقاله هیچ حکمی درباره‌ی ۱۴۰۶ نمی‌دهیم. مناسبت‌های قمری ممکن است بسته به رؤیت هلال جابه‌جا شوند.
دو برداشت از تقویم (نظر نویسنده، نه داده):
تقاضای «تعطیلی‌محور» در ایران به شدت متمرکز است: ۹ ماه از ۱۲ ماه حداقل یک تعطیل دارند، اما اردیبهشت، مهر و آذر هیچ ندارند. از این سه ماه، بر اساس جاباما، «۳۰ آذر» کم‌سفارش‌ترین روز سال ۱۴۰۳ بود (پلتفرم).
بلوک‌های سه‌روزه (فروردین ۱۲–۱۴، تیر ۳–۵، مرداد ۲۱–۲۳، اسفند ۱۹–۲۱) فرصتِ سفر کوتاه‌اند؛ مشخص نیست رزرو آن‌ها از چه الگویی پیروی می‌کند، چون داده‌ی تفکیک‌شده منتشر نشده است.
شاهد پلتفرمی از قله‌های سال ۱۴۰۳
گزارش سالانه‌ی جاباما برای ۱۴۰۳ (که زومیت و ITIRAN نقل کرده‌اند) سه نکته‌ی فصلی دارد: ۲۹ اسفند پرتقاضاترین روز اقامت سال بود؛ شهریور بیشترین روزهای پرتردد سفارش را داشت (۱۱، ۱۲ و ۱۴ شهریور که با تعطیلات و پایان تابستان مصادف بود)؛ ۳۰ آذر کم‌ترین سفارش را داشت (پلتفرم؛ فقط یک شرکت). این‌ها نشان می‌دهد نوروز و شهریور قله‌اند، ولی چون جاباما حجم مطلق ماهانه را نداده، نمی‌توان گفت «شهریور چند برابر مهر است».
زمان رزرو (پنجره‌ی رزرو): فقط یک منبع داریم
تنها داده‌ی منتشرشده درباره‌ی فاصله‌ی رزرو تا سفر، گزارش ۱۴۰۳ جاباما است که ITIRAN بازنشر کرد: روزهای عادی حدود ۳ روز پیش از ورود، تعطیل کوتاه مانند عید فطر ۶ روز و نوروز ۹ روز. میانگین اقامت ۱٫۵ شب (در متن دیگر ۱٫۶)، میانگین مهمان در هر رزرو ۳٫۲ و میانگین نفر در هر شب ۵٫۱۹، و هر کاربر ۱۳٫۸ اقامتگاه را پیش از رزرو دیده است (پلتفرم؛ عدد داخلی گزارش ناهماهنگ است: همان متن «۱٫۵» و «۱٫۶» می‌نویسد، تعداد میزبان را ۶۰ هزار و صفحه‌ی خود جاباما بیش از ۱۸ هزار می‌گوید). صفحه‌ی خود جاباما (مجله‌ی جاباما) این جزئیات را نداشت.
پس چه می‌شود گفت؟ حتی برای بلندترین تعطیلی سال، میانگین فاصله‌ی رزرو تا ورود در این پلتفرم ۹ روز بود؛ اما این میانگین فقط رزروهای آنلاین همان پلتفرم را می‌سنجد. جاباما تخمین می‌زند حدود ۲۰٪ رزرو اقامتگاه غیرهتلی در ۱۴۰۳ آنلاین بوده است (۱۷٪ در ۱۴۰۲ و ۷٪ در ۱۴۰۱؛ پلتفرم)، یعنی حدود ۸۰٪ بازار آفلاین است و پنجره‌ی رزرو آن اصلاً اندازه‌گیری نشده. شاهد دیگر: بعد از شروع جنگ ۱۲روزه، رزروهای لحظه‌آخری بیش از ۳ برابر شد (جاباما، زومیت)، که نشان می‌دهد در بحران پنجره به صفر نزدیک می‌شود.
داده‌ی رسمی درباره‌ی زمان رزرو هتل یا اقامتگاه غیررسمی پیدا نکردیم. هیچ‌کس رزرو آفلاین را شماره نمی‌کند.
زیارت، درمان، ورزش و کار: چه داده‌ای داریم؟
زیارت. در طرح مرکز آمار، زیارت ۱۲٪ سفرهای شبانه‌ی تابستان ۱۴۰۴ بود (۸٪ بهار ۱۴۰۴، ۷٪ بهار ۱۴۰۳). خراسان رضوی در صدر مقاصد شبانه‌ی تابستان ۱۴۰۴ بود (رتبه‌بندی بدون سهم عددی). حرم رضوی گفته است زائران خارجی از ۹۸ کشور در ۱۴۰۳ و از ۶۲ کشور در شش‌ماهه‌ی اول ۱۴۰۴ آمده‌اند (مهر، ۱۱ آبان ۱۴۰۴؛ اظهار مقام)؛ تعداد نفرات منتشر نشده است. اربعین یک جریان خروجی است، نه ورودی، اما رقابت بر سر همان زمان (مرداد) است: سازمان راهداری تا ۲۷ مرداد ۱۴۰۳ خروج ۲٫۰۵۵ میلیون زائر از مرزهای زمینی را گزارش کرد (۹۴٪ ایرانی)، بازگشت ۶۱۵ هزار نفر (۹۱٪ ایرانی)، و ۵۲٪ زائران ایرانی از مرز مهران رفتند (تعادل؛ رسمی). در ۱۴۰۵ اربعین ۱۳ مرداد (سه‌شنبه) تعطیل رسمی است.
درمان. در سفرهای شبانه‌ی داخلی ۶٪ تا ۸٪ هدف درمان بود، و در سفرهای روزانه ۲۲٪ تا ۲۵٪ (مرکز آمار). یعنی درمان در سفر روزانه بزرگ‌تر است و برای اقامتگاه شبانه کمتر مهم. برای بیمار خارجی عدد رسمی ۱۴۰۳ پیدا نشد. رئیس انجمن صنفی گردشگری سلامت خراسان رضوی در اسفند ۱۴۰۴ گفت ورود گردشگر سلامت از اواخر خرداد ۱۴۰۴ حدود ۶۰ تا ۷۰٪ کاهش یافته و ۳۰ تا ۳۵٪ بیماران استان افغان‌اند (کجارو به نقل از ایسنا؛ صنفی، بدون سند). عراق و افغانستان بازارهای هدف نام برده شدند.
ورزش و رویدادها. برای سهم سفر ورزشی یا رویدادی در تقاضای اقامت هیچ داده‌ی رسمی پیدا نشد؛ در طرح مرکز آمار این هدف‌ها زیر «سایر» (حدود ۳٪ تا ۵٪ سفرهای شبانه: آموزش، خرید، کار و غیره) جمع می‌شود.
کار و تجاری. مرکز آمار آن را جدا از «سایر» گزارش نمی‌کند. بخش B2B را در رزرو سازمانی ببینید؛ این مقاله آماری برای آن نیافت.
گردشگر خارجی و اتباع: عددها شدیداً با هم نمی‌خوانند
منبع | سال | مقدار | تعریف | اعتبار |
|---|---|---|---|---|
وزیر میراث‌فرهنگی (آفتاب‌نیوز، فروردین ۱۴۰۴) | ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ | حدود ۶٫۳ و بیش از ۷ میلیون «گردشگر خارجی» | نامشخص | اظهار مقام |
وزارت میراث‌فرهنگی، سامانه‌ی داده‌ی باز (تابناک، ۲۷ شهریور ۱۴۰۵) | ۱۴۰۳ | ۷٫۳۹۹۵۰۳ میلیون ورودی | عبور از مرز؛ هدف ثبت نمی‌شود | رسمی |
همان | ۱۴۰۴ | ۶٫۲۰۵۷۵۲ میلیون ورودی (−۱۶٫۱۳٪) | همان | رسمی |
مرکز آمار (تابناک، ۸ دی ۱۴۰۳) | تابستان ۱۴۰۳ | ۲٫۳۵۳ میلیون ورودی (زمینی ۱٫۷۴۰، هوایی ۰٫۶۰۹، دریایی ۰٫۰۰۵) | گردشگر ورودی | رسمی |
UN Tourism (تهران‌تایمز، ۱ ژانویه ۲۰۲۵) | ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۴ | ۳٫۱۲۹ میلیون | شامل ایرانیان مقیم خارج (طبق وزارت) | رسمی/بین‌المللی |
رئیس جامعه تورگردانان (به نقل از مرکز توسعه صادرات) | ۱۴۰۳ | حدود ۲٫۷ هزار گردشگر | احتمالاً گردشگر تفریحی/تور سازمانی؛ تعریف منتشر نشده | اظهار صنفی |
چطور این‌ها هم‌زمان درست‌اند؟ احتمالاً با تعریف: ۷٫۴ میلیون «ورود از مرز» شامل اتباع افغان و عراقی با هدف کار، زیارت، درمان و دیدار، و ایرانیان مقیم خارج است. عدد ۲٫۷ هزار نفر هم یا خطا یا تعریفی بسیار محدود (مثلاً گردشگر ورودیِ تورهای خارجی) است و باید با احتیاط خوانده شود. وزارت و صنف هر دو اعتراف می‌کنند آمار گردشگری ورودی در ایران «جزیره‌ای» شده است (تجارت‌نیوز، فروردین ۱۴۰۴).
ایران چه کسانی را می‌پذیرد؟ در تابستان ۱۴۰۳ مرکز آمار، از ۱٫۳۸۷ میلیون ورودی ده کشور برتر، عراق را اول گذاشت (۶۶۸٬۶۳۳)، سپس افغانستان (۳۰۸٬۵۶۱)، ترکیه (۱۲۲٬۰۸۷)، پاکستان (۷۶٬۳۱۶)، آذربایجان (۴۴٬۷۹۰)، ترکمنستان (۴۳٬۹۹۰)، ارمنستان (۳۹٬۲۶۳). از کشورهای خلیج فارس: بحرین ۳۳٬۲۷۱، عمان ۳۱٬۶۱۰، عربستان ۱۸٬۲۴۲ (رسمی). برای ۱۴۰۴ وزارت میراث‌فرهنگی ترتیب کشورها را داد (عراق، افغانستان، ترکیه، ترکمنستان، آذربایجان، ارمنستان، پاکستان، بحرین، کویت، چین، هند، عربستان، عمان…) ولی عدد هر کشور را نه. سهم عراق از کل ورودی تابستان ۱۴۰۳ حدود ۲۸٪ بود (۶۶۸٬۶۳۳ ÷ ۲٫۳۵۳ میلیون؛ محاسبه‌ی نویسنده)؛ سه کشور بحرین، عمان و عربستان روی هم حدود ۸۳ هزار نفر، یعنی حدود ۳٫۵٪ ورودی همان فصل بودند (محاسبه‌ی نویسنده).
ماه‌به‌ماه، ورودی خارجی. تهران‌تایمز (از UN Tourism) ماهانه‌ی ۲۰۲۴ را داد: ژانویه ۴۹۴٬۶۹۶؛ فوریه ۵۰۶٬۳۱۳؛ مارس ۳۹۶٬۷۷۲؛ آوریل ۴۹۷٬۴۶۹؛ مه ۴۴۳٬۲۸۲؛ ژوئن ۷۹۰٬۹۱۷ (بالاترین). این نشان می‌دهد ورودی خارجی نوروز ندارد؛ مارس ۲۰۲۴ (که شامل نوروز ۱۴۰۳ و ماه رمضان بود) پایین‌ترین ماه نیمه‌ی اول بود، و قله‌ی خارجی تابستان است. علت مارس نکته‌ی نویسنده است (رمضان و آغاز نوروز)، نه چیزی که منبع گفته باشد. کل این اعداد را باید با احتیاط خواند، چون طبق وزارت شامل ایرانیان مقیم خارج هم هست.
نوروز بدون خارجی. رئیس جامعه تورگردانان گفت در نوروز ۱۴۰۴ تقریباً هیچ گروه تور ورودی نیامد؛ دلیل: دو برابر شدن نرخ هتل در نوروز و افزایش حداقل اقامت از ۱ به ۳ شب (روایت صنفی؛ تجارت‌نیوز به نقل از ایلنا). برداشت نویسنده: ظرفیت نوروز عملاً به مسافر داخلی می‌رسد، چون مسافر خارجی در این روایت از ابتدا کنار گذاشته می‌شود.
۱۴۰۵. وزارت میراث‌فرهنگی ورودی بهار ۱۴۰۵ را ۹۲۸٬۷۴۶ نفر گزارش کرد، در برابر ۱٬۹۱۴٬۷۸۶ در بهار ۱۴۰۴ (−۵۱٫۵٪)؛ ورودی هوایی −۸۰٫۱۱٪، دریایی −۷۹٫۱۱٪، زمینی −۴۱٫۶۶٪؛ خروجی هم ۳۴٪ کمتر (۱٬۸۷۷٬۶۸۲ در برابر ۲٬۸۵۵٬۱۴۶). همین گزارش می‌گوید ورودی در فروردین ۱۴۰۴ حدود ۴۸٫۵٪ و در اردیبهشت ۱۴۰۴ حدود ۸٫۷۵٪ نسبت به سال قبل رشد داشت و بعد از جنگ ۱۲روزه خرداد ۱۴۰۴ افت شدیدی رخ داد (رسمی؛ تابناک به نقل از ایسنا). عدد ۱۴۰۴ در گزارش وزارت «ورود مسافر» نامیده شده نه «گردشگر خارجی»، و هدف سفر در آن ثبت نمی‌شود.
برای میزبان داخلی نتیجه: مرزهای زمینی در شهرهای مرزی و در مشهد، قم و شهرهای زیارتی معنی دارند؛ برای تهران یا اصفهان آمار رسمی برای تفکیک خارجی-ایرانی وجود ندارد. آمار ایران را به‌تنهایی نباید جای «تقاضای رزرو» گرفت.
چه چیزی تقاضا را تکان می‌دهد؟
امنیت و جنگ: بزرگ‌ترین شوک مستند. پس از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ جاباما گزارش داد جست‌وجوی اقامت در ساعت‌های اول ۵۰٪ کم شد، سپس بعد از موج خروج از تهران ۱۲۵٪ بالا رفت؛ رزروهای لحظه‌آخری بیش از ۳ برابر شد؛ درخواست لغو و استرداد ۶۴٪ بیشتر از تعطیلات خرداد بود؛ کل بازار آنلاین اقامت حدود ۷۰٪ ریخت (پلتفرم؛ زومیت، ۱۸ تیر ۱۴۰۴). قیمت‌های جاباما در تهران ۱۸٪، شیراز ۱۲٪، مشهد ۱۰٪ و اصفهان ۸٪ کم، و در بخش‌هایی از گیلان و مازندران ۲۰٪ تا ۴۲٪ زیاد شد (پلتفرم). اسنپ‌تریپ افت رزرو هتل را در تهران ۹۲٪، اصفهان ۸۸٪ (نسبت به سال قبل)، شیراز ۸۳٪ و کل کشور حدود ۸۵٪ گفت و رشد ۱۵٪ برای شمال را (پلتفرم؛ کجارو، ۱۱ تیر ۱۴۰۴). جاجیگا بیش از ۳ هزار رزرو لغوشده و کاهش میانگین نرخ شب از حدود ۷۶۰ به زیر ۶۸۰ هزار تومان گزارش کرد؛ علی‌بابا ۱٬۰۰۰ میلیارد تومان استرداد و افت ۸۰٪ فروش (پلتفرم؛ زومیت، ۲۵ تیر ۱۴۰۴). مدیر فلایتیو برآورد کرد ظرفیت بازار هنوز زیر ۳۰٪ بازگشته (ادعای شخصی). همه‌ی این‌ها گزارش خود پلتفرم‌ها یا مدیران آن‌هاست؛ آمار مستقل از افت یا بازگشت رزرو موجود نیست. جابه‌جایی به شمال و روستاها در ۱۴۰۵ هم تکرار شد: معاون گردشگری گفت توجه از شهرهای بزرگ به شهرک‌ها و روستاها منتقل شده و برای «استان‌های امن» برنامه تعریف شده است (صداوسیما).
پرواز و بنزین. رئیس هتل‌داران خراسان رضوی در ۸ فروردین ۱۴۰۵ گفت اشغال هتل‌های مشهد ۲۵ تا ۳۰٪ است و پایین‌تر از سال قبل؛ دلیل: نبود پرواز، نگرانی زائران از بنزین برای سفر زمینی و شرایط کشور؛ هتل‌ها ۵۰٪ تخفیف نوروزی دارند و هزینه‌ی پرسنل ۶۰٪ بالا رفته است (کجارو به نقل از ایسنا؛ اظهار صنفی). این عدد کل کشور نیست و روش اندازه‌گیری ندارد. از قیمت رسمی بنزین یا سهمیه‌ی نوروز ۱۴۰۵ در جست‌وجوهای ما منبع تازه پیدا نشد؛ تأثیر کمی بنزین بر تقاضا را نمی‌دانیم.
قیمت و تورم. هیچ منبع رسمی مستقیم درباره‌ی اثر قیمت اقامت بر تقاضا پیدا نشد. همبستگی‌ها: افت سهم خانوار مسافر (از ۵۲٫۴٪ به ۴۵٪ بین بهار ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴)، افزایش سهم خانه‌ی بستگان و ویلای شخصی، و ادعای اینکه نرخ هتل در نوروز دو برابر می‌شود (صنف). برای ریشه‌ی قیمتی به قیمت و اشغال اقامتگاه کوتاه‌مدت در ایران و عوامل قیمت‌گذاری اقامتگاه مراجعه کنید.
قطع اینترنت. جاباما گفت در دوره‌ی قطع/اختلال اینترنت پس از حمله، جست‌وجو دوباره ۶۷٪ کم شد (پلتفرم؛ زومیت). برای پلتفرم‌های آنلاین این یک شوک تقاضای جداگانه است، چون رزرو دیجیتال است.
آلودگی هوا، آب‌وهوا، ترافیک. منبع آماری که تأثیر آلودگی هوا یا آب‌وهوا را بر رزرو اقامتگاه بسنجد پیدا نشد. تنها نکته‌ی مستند این است که تعطیلی‌های اضطراری (آلودگی، برف) در تقویم رسمی نمی‌آیند و استانی اعلام می‌شوند (تارنمای تقویم، غیررسمی).
جدول کیفیت داده
شاخص | مقدار | سال | منبع | اعتبار | دلیل احتیاط |
|---|---|---|---|---|---|
سفر نوروز | ۳۶٫۵۱۹ میلیون | ۱۴۰۴ | ستاد سفر (مهر) | اظهار مقام | تعریف سفر روشن نیست؛ ترکیب ۸ منبع داده |
سفر نوروز | ۲۹٫۷۰۳ میلیون | ۱۴۰۵ | معاون گردشگری (صداوسیما) | اظهار مقام | شرایط جنگی؛ مقایسه با ۱۴۰۴ نامطمئن |
نفر-شب نوروز | ۶۰٫۹۷ و ۲۰۴ میلیون | ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ | ستاد؛ معاون گردشگری | اظهار مقام | بی‌هم‌خوانی تعریف |
نفر-شب رسمی | ۱۳٫۹۵ و ۱۰٫۳۸ میلیون | ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ | وزارت؛ ستاد | اظهار مقام | بازه‌ی متفاوت؛ صنف افت بیشتری گفت |
خانوار مسافر | ۵۲٫۴ / ۴۵ / ۴۶٪ | بهار ۱۴۰۳ / بهار ۱۴۰۴ / تابستان ۱۴۰۴ | مرکز آمار | رسمی | متن اصلی گزارش را ندیدیم؛ حاشیه‌ی خطا منتشر نشده |
نوع اقامت | ۱۱٪ اجاره‌ای، ۷٪ عمومی | تابستان ۱۴۰۴ | مرکز آمار | رسمی | شبانه فقط؛ «اجاره‌ای» تفکیک رسمی/غیررسمی ندارد |
تعطیلات ۱۴۰۵ | ۲۵ روز | ۱۴۰۵ | شورای فرهنگ عمومی/ایسنا | رسمی | مناسبت‌های قمری ممکن است جابه‌جا شود |
زمان رزرو | ۳/۶/۹ روز | ۱۴۰۳ | جاباما (ITIRAN) | پلتفرم | یک شرکت؛ آفلاین ناشمرده؛ ارقام داخلی ناهماهنگ |
ورودی مرزی | ۷٫۴ و ۶٫۲ میلیون | ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ | وزارت میراث‌فرهنگی | رسمی | هدف سفر ثبت نمی‌شود |
ورودی تابستان | ۲٫۳۵۳ میلیون | تابستان ۱۴۰۳ | مرکز آمار | رسمی | با عدد سالانه‌ی وزارت یکدست نیست |
ورودی گردشگر | ۲٫۷ هزار | ۱۴۰۳ | رئیس تورگردانان | صنفی | تعریف نامشخص؛ با ۷٫۴ میلیون ناسازگار |
افت پس از جنگ ۱۲روزه | ~۷۰٪ آنلاین | ۱۴۰۴ | جاباما | پلتفرم | بدون اعداد مطلق؛ پایه‌ی مقایسه نامعلوم |
اشغال هتل مشهد | ۲۵ تا ۳۰٪ | نوروز ۱۴۰۵ | انجمن هتل‌داران خراسان رضوی | صنفی | روش اندازه‌گیری نامشخص |
آنچه نمی‌دانیم
اشغال و شب رزرو در اقامتگاه غیررسمی. نه وزارت و نه مرکز آمار این را منتشر نمی‌کند؛ نبود آن را در قیمت و اشغال هم گفته‌ایم.
سری رسمی ماه‌به‌ماه. برای نفر-شب، اشغال یا رزرو ماهانه چیزی پیدا نشد. هر ادعای «مهر ضعیف‌ترین ماه است» استنباط است.
تعریف سفر در آمارهای ستاد. مرکز آمار با پرسشنامه‌ی خانوار می‌شمارد؛ ستاد با داده‌ی تلفن همراه، تردد و غیره. چرا دو سیستم یکی نیستند، روشن نیست.
نتایج پاییز و زمستان ۱۴۰۴ و ۱۴۰۳. در جست‌وجو پیدا نشد؛ تأخیر انتشار نتایج مرکز آمار چند ماه تا بیش از یک سال است.
تعداد زائر خارجی مشهد در سال اخیر، هدف سفر ورودی‌ها، سفر ورزشی/کاری، توزیع پنجره‌ی رزرو غیرآنلاین.
تقویم ۱۴۰۶ در منبع رسمی تأیید نشد.
اثر بنزین، تورم و آلودگی هوا بر تقاضا به صورت کمی.
بازگشت تقاضا پس از جنگ. فقط ادعای پلتفرم‌ها و مدیران.
چه کنیم: نتیجه‌ی عملی برای میزبان
تقاضای رسمی را سقف خوش‌بینی ندانید و آمار نوروز را مبنای سود نگیرید. چون سهم رسمی ۴ تا ۱۷٪ است و تعریف‌ها عوض می‌شود، ظرفیت واقعی بازار اجاره‌ای را از تجربه‌ی تقویم خودتان بسنجید.
چهار قله را به‌صورت آگاهانه تقویم کنید: نوروز (به‌ویژه ۲۹ اسفند و ۱ تا ۴ و ۱۲ تا ۱۴ فروردین)، بلوک‌های سه‌روزه‌ی تیر و مرداد، شهریور (سفارش‌های ۱۱ و ۱۲ و ۱۴ شهریور ۱۴۰۳ بیشترین بود) و پایان‌هفته‌های پنجشنبه-جمعه‌ی همراه تعطیل. در قیمت‌گذاری فصلی برای چند واحد روش اجرای ضرایب آمده است.
تقویم نوروز را زود باز کنید. با میانگین رزرو ۹ روز پیش (یک پلتفرم)، بخش بزرگی از تقاضا در هفته‌ی آخر می‌رسد؛ نرخ را آخر کار نکنید و برای رزرو اولیه‌ی گروهی/تلفنی حداقل شب مشخص کنید.
تنوع کانال. ۸۰٪ بازار هنوز آفلاین است و شوک جنگ نشان داد سیستم آنلاین ممکن است در چند روز ۷۰٪ بریزد. روش‌های دیگر را در همه‌ی کانال‌های رزرو و پلتفرم‌های رزرو آنلاین ببینید.
برای ریسک‌های محلی آماده باشید. در بحران، مقصد شمال و روستاها رشد کرد و کلان‌شهرها افت؛ سیاست لغو و استرداد را از قبل روشن کنید (سیاست لغو رزرو).
شاخص بسازید. ساده‌ترین شاخص بازار خودتان نرخ اشغال ماهانه‌ی ثبت‌شده در تقویم و پنجره‌ی رزرو است؛ همین دو عدد را ثبت کنید، چون هیچ منبعی برای شما ندارد. روش رقیب‌یابی را در تحلیل رقبا و بازار ببینید.
سؤال‌های پرتکرار
چرا عدد «شب اقامت نوروز» این‌قدر متفاوت است؟
چون هر بار چیز دیگری شمرده می‌شود: ۱۰٫۴ میلیون (۱۴۰۴) فقط مراکز رسمی است، ۶۱ میلیون رسمی، نیمه‌رسمی و اضطراری را با هم دارد، و ۲۰۴ میلیون (۱۴۰۵) همه‌ی نفر-شب‌ها از جمله خانه‌ی اقوام را شمرده است. تعریف‌ها رسماً هم‌ردیف نشده‌اند.
آیا افت سفر نوروز ۱۴۰۵ را می‌توان به جنگ نسبت داد؟
معاون گردشگری از «شوک‌های نظامی» و برنامه‌ی «استان‌های امن» گفت و عدد سفر ۱۴۰۵ حدود ۱۷ تا ۱۹٪ زیر ۱۴۰۴ است. اما تعریف دو عدد یکی اعلام نشده، پس رابطه‌ی علّی ثابت‌شده نیست؛ هم‌زمانی قوی است.
سهم ویلا و آپارتمان اجاره‌ای از سفرهای ایرانی چقدر است؟
در تابستان ۱۴۰۴ برابر ۱۱٪ از سفرهای شبانه‌ی بومی (۹٪ در بهار ۱۴۰۴، ۱۱٪ در بهار ۱۴۰۳) طبق مرکز آمار. این شامل اجاره‌ی رسمی و غیررسمی و هر کانالی است. سهم ۶۰٪ خانه‌ی بستگان نشان می‌دهد بزرگ‌ترین «رقیب» اقامتگاه، اقامت رایگان نزد خانواده است.
بهترین ماه برای خالی‌بودن واحد کدام است؟
داده‌ی رسمی ماهانه نداریم. می‌توان گفت اردیبهشت، مهر و آذر در ۱۴۰۵ تعطیل رسمی ندارند و ۳۰ آذر ۱۴۰۳ کم‌سفارش‌ترین روز جاباما بود، اما این برای یک پلتفرم و یک سال است.
آمار خارجی‌ها را چقدر می‌شود باور کرد؟
عدد وزارت (۷٫۴ میلیون ورود در ۱۴۰۳) شمارش مرزی است و هدف سفر را ثبت نمی‌کند؛ عدد ۲٫۷ هزار نفر تعریفی بسیار محدود دارد. هیچ‌کدام تقاضای اقامتگاه خارجی را نشان نمی‌دهد.
منابع
همه‌ی منابع زیر کامل خوانده شده‌اند، مگر جایی که در متن «فقط خلاصه‌ی جست‌وجو» نوشته شده است. تاریخ دسترسی: ۲۴ مهر ۱۴۰۵.
— Tehran Times، ۱ ژانویه ۲۰۲۵ (UN Tourism؛ مقایسه‌ی بین‌المللی)
blog.set.ir و salamsch.org — تارنماهای غیررسمی؛ فقط برای نشان دادن اختلاف و نبود تقویم ۱۴۰۶
نظرها