Booking.com بازاری آنلاین برای رزرو اقامت است که از هر رزرو کمیسیون می‌گیرد. در ابتدا بیشتر هتل‌ها را می‌فروخت، اما طبق گزارش سالانه‌ی ۲۰۲۵ شرکت مادرش (Booking Holdings، فرم 10-K ثبت‌شده در SEC) از حدود ۴٫۴ میلیون ملکش حدود ۳٫۹ میلیون «خانه، آپارتمان و اقامتگاه جایگزین» است و فقط حدود ۵۰۰ هزار تا هتل، متل و ریزورت. یعنی میزبانی که یک خانه یا چند واحد دارد هم مخاطب مستقیم این پلتفرم است. این مقاله بی‌طرف است: مدل کار، مزایا و محدودیت‌ها را از منابع رسمی می‌آوریم و جایی که صفحه‌ی رسمی را نتوانستیم باز کنیم، نمی‌نویسیم و علامت «تأیید نشد» می‌گذاریم. مقایسه‌ی کلی با رقیب مشهور را در Airbnb چیست هم ببینید.
یادآوری روش: اعداد کلان از 10-K سال مالی ۲۰۲۵ و صفحه‌های رسمی Booking Holdings است که ۲ آبان ۱۴۰۵ (۲۴ اکتبر ۲۰۲۶) بازشان کردیم. صفحه‌های مرکز راهنمای شریک‌های Booking.com (partner.booking.com) در دسترسی ما خطای ۴۰۳ دادند؛ پس هر چه درباره‌ی کمیسیون، Genius و رتبه‌بندی می‌آید یا از 10-K است یا صریحاً علامت‌گذاری شده است.
Booking.com چیست و تاریخچه‌اش
طبق صفحه‌ی تاریخچه‌ی Booking Holdings: در ۲۰۰۴ شرکت Priceline مجموعه‌ی ActiveHotels.com را خرید و وارد فروش هتل شد؛ در ۲۰۰۵ Booking.com را خرید و با ActiveHotels ادغام کرد؛ در ۲۰۰۷ Agoda را گرفت؛ در ۲۰۱۴ نام شرکت به The Priceline Group تغییر کرد و در ۲۰۱۸ به Booking Holdings. آن صفحه سال تأسیس Booking.com را نمی‌گوید. ویکی‌پدیا (که ما فقط به‌عنوان اشاره‌گر خواندیم، نه منبع نهایی) تأسیس را به سال ۱۹۹۶ و دانشجویی هلندی به نام گیرت‌یان برویسما (Bookings.nl) نسبت می‌دهد و می‌گوید Priceline در ۲۰۰۵ آن را به مبلغ ۱۳۳ میلیون دلار خرید. این اعداد را از منبع رسمی تأیید نکردیم.
امروز 10-K ۲۰۲۵ پنج برند مصرف‌کننده برای Booking Holdings می‌شمارد: Booking.com، Priceline، Agoda، KAYAK و OpenTable، و Booking.com را «پیشروترین برند رزرو آنلاین اقامت بر اساس شب رزرو» (به‌ادعای خود شرکت) با دفتر مرکزی در هلند معرفی می‌کند. در پایان ۲۰۲۵ حدود ۴٫۴ میلیون ملک در بیش از ۲۲۰ کشور و منطقه و بیش از ۴۰ زبان روی آن بوده است.
اعداد کلان؛ سهم اقامتگاه جایگزین
شاخص (10-K سال ۲۰۲۵) | عدد |
|---|---|
شب اتاق رزروشده در کل گروه (همه‌ی برندها) | ۱٬۲۳۵ میلیون، ۸٪ بیشتر از ۲۰۲۴ |
کل ملک‌های Booking.com | حدود ۴٫۴ میلیون (۲۰۲۴: حدود ۴٫۰ میلیون) |
اقامتگاه جایگزین (خانه، آپارتمان و…) | حدود ۳٫۹ میلیون |
هتل، متل و ریزورت | حدود ۵۰۰ هزار |
سهم اقامتگاه جایگزین از شب رزروشده‌ی Booking.com | حدود ۳۶٪ (۲۰۲۴: حدود ۳۵٪) |
درآمد گروه Booking Holdings | ۲۶٫۹ میلیارد دلار |
سهم رزروهای «مرچنت» (پرداخت از طریق Booking) از کل ارزش رزرو | ۷۰٪ (۲۰۲۴: ۶۳٪) |
نکته‌ی مدیریتی: شرکت در همین سند می‌گوید اقامتگاه‌های جایگزین به‌خاطر خدمات و پشتیبانی بیشتر ممکن است حاشیه‌ی سود کمتری داشته باشند. معنای عملی این برای میزبان؟ پلتفرم برای جذب این نوع ملک سرمایه‌گذاری می‌کند، اما این به معنای «حاشیه‌ی بیشتر برای میزبان» نیست.
Booking.com چطور از میزبان پول درمی‌آورد؟
10-K سه نوع درآمد را تعریف می‌کند:
مرچنت (Merchant): پلتفرم هنگام رزرو از مسافر پول می‌گیرد. شامل کمیسیون رزرو، درآمد تراکنش، درآمد تسهیل پرداخت و اقلام جانبی مثل بیمه است. اکثر آن مربوط به اقامت Booking.com است.
آژانسی (Agency): مسافر مستقیم به ملک پرداخت می‌کند و پلتفرم پول را دریافت نمی‌کند؛ تقریباً کل این درآمد کمیسیون رزرو اقامت Booking.com است.
تبلیغات و سایر: بیشتر از KAYAK و OpenTable.
سهم مرچنت از ۶۳٪ به ۷۰٪ رسیده، چون Booking.com رزروها را از آژانسی به مرچنت می‌برد (طبق 10-K). برای میزبان این یعنی احتمالاً بیشتر با «پرداخت از طریق Booking» روبه‌رو می‌شود، نه دریافت پول مستقیم از مهمان؛ شرایط دقیق (چه مناطقی، چه زمانی، چه هزینه‌ای) را باید از قرارداد و داشبورد خودتان ببینید.
اثر لغو نیز در 10-K آمده: درآمد در زمان ورود ثبت می‌شود، پس لغو پیش از ورود درآمدی نمی‌سازد. پس پلتفرم هم از لغو بی‌نصیب نیست و به همین دلیل سیاست‌های لغو و نرخ‌های لغوپذیر را تشویق می‌کند (10-K می‌گوید گاهی نرخ‌های لغوپذیر را از طرف شریک‌ها هم ارائه می‌کند).
کمیسیون Booking.com؛ چه را می‌توانیم بگوییم
نرخ دقیق کمیسیون: تأیید نشد. صفحه‌های رسمی کمیسیون در partner.booking.com به دسترسی خودکار ما خطای ۴۰۳ دادند و ما آن‌ها را بازنکردیم. خلاصه‌ی یک نتیجه‌ی جست‌وجو از مرکز راهنمای شریک‌ها می‌گوید Booking.com یک نرخ ثابت منتشر نمی‌کند و بازه‌ی رسمی را بسته به نوع ملک و موقعیت حدود ۱۰ تا ۲۵ درصد می‌دهد و می‌گوید نرخ شما در قرارداد اقامتگاه و بخش مالی اکستراننت است. این را فقط به‌عنوان جهت‌گیری نقل می‌کنیم؛ خودمان صفحه را ندیده‌ایم. مقاله‌هایی که «۱۵٪» را قطعی می‌نویسند از منابع ثانویه‌اند و ما تأییدشان نکردیم.
چیزی که با اطمینان می‌شود گفت: نرخ را قرارداد خودتان تعیین می‌کند، پس مقاله‌ی هیچ‌کس (از جمله ما) جای قرارداد و داشبورد نیست.
Genius، رتبه‌بندی و برنامه‌های تبلیغاتی
10-K فقط اشاره می‌کند که شرکت برنامه‌ی وفاداری Genius را «در حال گسترش در بخش‌های مختلف» می‌داند و به افزایش استفاده از پلتفرم پرداخت‌هایش اشاره دارد. جزئیات سازوکار Genius و رتبه‌بندی برای میزبان در 10-K نیست و صفحه‌های رسمی شریک‌ها بازنشد؛ پس این بخش را محدود می‌کنیم:
Genius: طبق خلاصه‌ی نتایج جست‌وجو از صفحه‌های رسمی، Genius برنامه‌ی وفاداری مهمان با سطوح تخفیف است و شریک‌ها با شرایطی (مثلاً حداقل تعداد نقد و امتیاز) می‌توانند وارد شوند. این برای ما تأیید مستقیم نبود. اثر آن بر کمیسیون و رتبه‌بندی: تأیید نشد.
رتبه‌بندی: همان خلاصه می‌گوید فرمول محرمانه است و نتیجه برای هر جست‌وجو شخصی‌سازی می‌شود. 10-K در مورد شرکت خودش می‌گوید رتبه‌بندی در جست‌وجوی شخص ثالث (مثل گوگل) و هوش مصنوعی روی هزینه‌ی جذب مشتری اثر دارد؛ این غیر از رتبه‌بندی درون پلتفرم برای میزبان است.
نکته‌ی احتیاطی: «برنامه‌ی ویژه» (Genius، شریک برتر، افزایش دید) معمولاً تخفیف یا کمیسیون بیشتر در ازای دیده‌شدن است. نرخی را که در صورت‌حساب می‌بینید با قرارداد مقایسه کنید.
مقررات و ریسک‌هایی که 10-K ذکر می‌کند
DMA و DSA اروپا: کمیسیون اروپا Booking Holdings را «دروازه‌بان» (Gatekeeper) طبق قانون بازارهای دیجیتال (DMA) و Booking.com را «پلتفرم بسیار بزرگ» طبق قانون خدمات دیجیتال (DSA) شناسایی کرده است. DSA الزاماتی درباره‌ی ثبت و تأیید ملک اجاره‌ی کوتاه‌مدت دارد و شرکت می‌گوید تحقیقات به جریمه منجر شده و ممکن است جریمه‌های بیشتر بیاید.
برابری قیمت (Parity): شرکت می‌گوید رگولاتورها بررسی می‌کنند که قراردادهای پلتفرم با اقامتگاه‌ها ضدرقابتی است یا نه (از جمله بندهای برابری قیمت)، و برای رعایت ممنوعیت DMA در منطقه‌ی اقتصادی اروپا تغییراتی داده است. در عمل یعنی در اروپا قواعد رزرو مستقیم و برابری قیمت در حال تغییر است؛ اگر مقصد شما ایران است، این مستقیماً کاربرد ندارد، اما نشان می‌دهد چرا قراردادها را باید دوباره بخوانید.
مالیات‌های دیجیتال: نرخ مالیات خدمات دیجیتال برای شرکت بین ۱٫۵ تا ۱۰ درصد درآمد منتسب به هر حوزه ذکر شده؛ این هزینه‌ی خود شرکت است و ارتباط مستقیمی با کمیسیون میزبان در منبع نیامده.
بیمه‌ی مسئولیت شریک: 10-K می‌گوید بیمه‌ی مسئولیت شریک از بیمه‌گرهای شخص ثالث و با سقف معادل ۱ میلیون دلار برای هر رویداد است، با محدودیت‌ها و استثناها. شرایط را باید در متن کامل ببینید.
تفاوت ساختاری با Airbnb
ملاک | Booking.com | Airbnb |
|---|---|---|
ترکیب عرضه (10-K ۲۰۲۵) | حدود ۳٫۹ میلیون جایگزین + ۵۰۰ هزار هتل | عمدتاً خانه و اقامتگاه میزبان‌ها؛ تعداد کل آگهی در 10-K بازشده نیامده |
مدل پول | کمیسیون (آژانسی یا مرچنت)؛ نرخ: تأیید نشد | کارمزد خدمات؛ معمولاً ۱۵٫۵٪ برای بیشتر میزبان‌ها (صفحه‌ی رسمی ۲ آبان ۱۴۰۵) |
پرداخت | در حال حرکت به مرچنت (۷۰٪ ارزش رزرو) | پرداخت از طریق پلتفرم؛ ارزش ناخالص ۲۰۲۵ حدود ۹۱٫۳ میلیارد دلار |
مقررات اصلی ذکرشده | DMA، DSA، ثبت ملک | قواعد شهرها، مقررات اتحادیه‌ی اروپا، نیویورک |
مقایسه‌ی Airbnb با Vrbo در Vrbo چیست آمده است. از نظر عملیاتی تفاوت مهم این است که با حضور همزمان در چند پلتفرم، تقویم یکپارچه ضروری می‌شود، وگرنه رزرو تکراری می‌سازد (جلوگیری از رزرو تکراری و چنل منیجر و iCal).
مزایا و محدودیت‌ها برای میزبان
مزیت | محدودیت |
|---|---|
دسترسی به بازار بسیار بزرگ (حدود ۴٫۴ میلیون ملک، بیش از ۲۲۰ کشور و منطقه) | رقابت زیاد با هتل‌ها و واحدهای دیگر در همان فهرست |
ساختار آشنا برای مسافران هتل و مسافر کسب‌وکار | کمیسیون درصدی (نرخ: تأیید نشد) و احتمال برنامه‌های ویژه با هزینه‌ی بیشتر |
امکان رزرو بدون نیاز به پیام‌های طولانی، با قواعد لغو روشن | وابستگی به قراردادها و قواعد پلتفرم؛ تغییر یک‌طرفه ممکن است |
بیمه‌ی مسئولیت شریک با سقف اعلامی (۱ میلیون دلار معادل برای هر رویداد؛ با استثناها) | حاشیه‌ی بسیار کمتر در صورت لغوهای زیاد؛ هزینه‌ی هر ورود و خروج با شماست |
برای چه کسانی مناسب است و برای چه کسانی نه؟
مناسب‌تر است برای مدیر اقامتگاه یا هتل‌آپارتمانی که مهمان‌های کوتاه‌مدت بین‌المللی و مسافر کسب‌وکار می‌خواهد و نظم عملیاتی (ساعت ورود ثابت، استاندارد نظافت، پاسخ‌گویی) دارد. کمتر مناسب است برای ملکی که قانونی بودن فعالیتش در محل خودش روشن نیست (DSA و مقررات شهرها نشان می‌دهد پلتفرم‌ها به سمت ثبت و تأیید می‌روند) یا برای کسی که فقط مهمان داخلی ایرانی می‌خواهد (سهم پلتفرم‌های ایرانی).
میزبان ایرانی و Booking.com
شرایط ثبت‌نام اقامتگاه‌های واقع در ایران، دریافت وجه و فعالیت در Booking.com را از منبع رسمی تأیید نکردیم: صفحه‌ی رسمی مرتبطی پیدا نشد و صفحه‌های شریک‌ها بازنشد. 10-K فقط به‌طور کلی می‌گوید تحریم‌ها، اختلافات تجاری و جنگ می‌تواند تقاضا را کم کند. وضعیت فعلی میزبان ایرانی: تأیید نشد. از شرایط روز خود Booking.com بپرسید و از متخصص حقوقی راهنمایی بگیرید؛ این اطلاع عمومی است نه توصیه‌ی حقوقی. نمای کلی کانال‌ها را در همه‌ی کانال‌های رزرو و پلتفرم‌های رزرو آنلاین ببینید.
آنچه نتوانستیم تأیید کنیم
نرخ دقیق کمیسیون، شرط‌های پرداخت در حالت مرچنت و هزینه‌ی پردازش (صفحه‌های رسمی ۴۰۳ دادند).
جزئیات Genius، شریک برتر، افزایش دید و اثر آن‌ها بر رتبه‌بندی.
سال تأسیس ۱۹۹۶ و قیمت خرید ۱۳۳ میلیون دلار (فقط ویکی‌پدیا).
شرایط میزبان ایرانی.
شرط‌های سیاست لغو شریک‌ها.
آخرین بازبینی: ۲ آبان ۱۴۰۵.
سؤال‌های پرتکرار
آیا Booking.com فقط برای هتل است؟
نه. طبق 10-K ۲۰۲۵ حدود ۳٫۹ میلیون از ۴٫۴ میلیون ملک آن «خانه، آپارتمان و اقامتگاه جایگزین» است و حدود ۳۶٪ شب‌های رزروشده‌ی Booking.com به این نوع ملک تعلق دارد.
کمیسیون Booking.com چند درصد است؟
عدد رسمی مطمئن نداریم. نرخ را قرارداد و داشبورد مالی خودتان می‌گوید؛ منابع ثانویه ۱۵٪ را رایج می‌نویسند اما آن را تأیید نکردیم.
فرق مرچنت و آژانسی برای میزبان چیست؟
در حالت آژانسی مهمان مستقیم به ملک می‌پردازد و Booking.com کمیسیون را جدا می‌گیرد؛ در مرچنت Booking.com پول را از مهمان می‌گیرد و بعد با کسر کمیسیون به میزبان می‌دهد (تعریف 10-K). 10-K می‌گوید سهم مرچنت در ۲۰۲۵ به ۷۰٪ ارزش رزرو رسیده است.
آیا لغو رزرو روی هزینه‌ام اثر دارد؟
قواعد لغو بسته به سیاست شما فرق می‌کند. 10-K می‌گوید درآمد پلتفرم در ورود ثبت می‌شود و لغو پیش از ورود درآمدی نمی‌آورد؛ برای میزبان اثرش به سیاست و پرداخت بستگی دارد. اصول انتخاب را در سیاست‌های لغو ببینید.
اگر بخواهم نرم‌افزار مدیریت وصل کنم؟
نرم‌افزارهای جهانی مثل Guesty و Hostaway اتصال به Booking.com را معرفی می‌کنند؛ معیار انتخاب در انتخاب نرم‌افزار مدیریت و مقایسه در نرم‌افزارهای جهانی مدیریت اقامتگاه آمده است.
نظرها