پاسخ کوتاه: مهمان باید در یک نگاه بداند سه چیز را: شیر گاز کجاست، اگر بوی گاز آمد چه کند، و اگر تابه آتش گرفت چه نکند. بقیه تجهیزات است: آشکارساز دود و مونوکسید، کپسول در دسترس، شیلنگ و اتصال سالم، و هود و تهویه که کار کند. در بوی گاز قاعده‌ی منابع رسمی ساده است: ترک محل و تماس از بیرون؛ نه کلید برق، نه شعله، نه جست‌وجوی منشأ. در آتش تابه، منابع رسمی کمی با هم فرق دارند و در برگه‌ی مهمان محتاط‌ترین نسخه را می‌گذاریم: دور شوید و تماس بگیرید.
تجهیزات کلی و بیمه در ایمنی و بیمه‌ی اقامتگاه و پروتکل خرابی در تعمیرات اضطراری آمده است؛ این مقاله فقط آشپزخانه و آموزش مهمان است. وسایل برقی را اینجا و تجهیزات آشپزخانه را اینجا ببینید.
وقتی بوی گاز آمد چه کنیم؟
PG&E (شرکت گاز و برق کالیفرنیا) می‌گوید: محل را همین الان ترک کنید، همه‌ی اهل خانه را خبر کنید، به جای امن بروید و از آنجا اورژانس و شرکت را خبر کنید. نشانه‌ها: بوی گوگرد یا تخم‌مرغ گندیده، صدای هیس یا سوت، گاز‌ابر، گیاه خشک در جای مرطوب. نکن‌ها: کبریت، چراغ‌قوه یا هر منبع جرقه روشن نکنید؛ وسیله‌ی گازی را برای کار دیگر به کار نبرید؛ گاز را خودتان دوباره وصل نکنید. این رویه از یک شرکت آمریکایی است و شماره‌ی تماس در ایران را شرکت گاز محلی اعلام می‌کند. مقاله‌های دیگر ما شماره‌های ۱۹۴ (امداد گاز)، ۱۲۵ (آتش‌نشانی) و ۱۱۵ (اورژانس) را از منابع فارسی آورده‌اند، با این هشدار که منابع اختلاف جزئی دارند؛ پیش از چاپ در برگه با شرکت گاز تأیید کنید.
برای برگه‌ی مهمان: «بوی گاز؟ کلید برق نزنید، آتش روشن نکنید، بیرون بروید، از بیرون تماس بگیرید: [شماره‌ی تأییدشده]، سپس میزبان.»
تجهیزات لازم در آشپزخانه
تجهیز | چرا | نکته‌ی منبع‌دار |
|---|---|---|
آشکارساز دود | هشدار زودهنگام | Ready.gov: هر طبقه؛ تعویض واحد حدود ۱۰ سال یا طبق سازنده؛ هنگام پخت غیرفعال نکنید |
آشکارساز حرارتی | بدون آلارم کاذب بخار | آتش‌نشانی لندن: برای آشپزخانه مناسب‌تر از دود، چون کمتر با بخار یا غذای سوخته بوق می‌زند |
آشکارساز مونوکسید | گاز بی‌بو | CDC: نزدیک هر محل خواب؛ تعویض طبق دفترچه یا ۵ سال |
کپسول آتش‌نشانی | آتش کوچک | Ready.gov: یکی در آشپزخانه؛ USFA: چندمنظوره A-B-C رایج و برچسب UL |
شیر قطع گاز | قطع منبع | مهمان باید جایش را بداند |
شیلنگ و اتصال سالم | نشتی | بررسی با آب‌صابون در منابع فارسی؛ دوره‌ی تعویض را متخصص بگوید |
هود و تهویه | دود و گاز | تأیید دودکش مستقل از منابع فارسی |
اینکه کدام کپسول در ایران استاندارد و مجاز است، تأیید نشد؛ از آتش‌نشانی بپرسید.
آتش تابه و روغن؛ منابع چه می‌گویند؟
چه چیزی آتش را شروع می‌کند. USFA می‌گوید در ۲۰۲۱ در آمریکا حدود ۱۷۰ هزار آتش‌سوزی آشپزی در خانه گزارش شد (۱۳۵ مرگ و ۳٬۰۰۰ مصدوم) و در ۳۷ درصد موارد دستگاه بدون نظارت علت اشتعال بود. پیشگیری: در آشپزخانه بمانید و اگر می‌روید شعله را خاموش کنید، اگر دود دیدید یا روغن جوشید شعله را کم کنید، دسته‌ی قابلمه را به عقب بچرخانید و وسایل قابل‌اشتعال را دور نگه دارید. آتش‌نشانی لندن می‌گوید فر، اجاق، هود و هواکش را تمیز نگه دارید چون چربی انباشته مشتعل می‌شود، از لباس گشاد کنار اجاق پرهیز کنید، حوله را دور اجاق نگذارید، و وقتی خسته‌اید، الکل خورده‌اید یا دارو خواب‌آور مصرف کرده‌اید آشپزی نکنید. Ready.gov: آستین کوتاه یا جمع‌شده، و هرگز با اجاق یا فر خانه را گرم نکنید.
اگر تابه آتش گرفت. اینجا منابع فرق دارند. آتش‌نشانی لندن می‌گوید خودتان خاموش نکنید، تابه را جابه‌جا نکنید، اگر ایمن است شعله را ببندید، از اتاق خارج شوید، در را ببندید، دیگران را خبر کنید و تماس بگیرید؛ آب نریزید چون ممکن است «گلوله‌ی آتش» بسازد. USFA می‌گوید درپوش یا سینی را نزدیک نگه دارید و روی تابه بگذارید تا خاموش شود. هر دو را می‌توان جمع کرد: فقط کسی که می‌داند و آتش کوچک است درپوش بگذارد؛ در برگه‌ی مهمان محتاط‌ترین را بنویسید: «آتش تابه: آب نریزید، تابه را جابه‌جا نکنید، بیرون بروید و تماس بگیرید.» LFB درباره‌ی سرخ‌کن هم می‌گوید بیش از یک‌سوم ظرف را روغن نکنید، غذای مرطوب داخل روغن داغ نریزید، و اگر روغن دود کرد شعله را ببندید.
کپسول؛ کی؟ چطور؟
USFA کپسول را فقط وقتی می‌خواهد که همه‌ی شرط‌ها «بله» باشد: دیگران خبردار شده‌اند، با خدمات اضطراری تماس گرفته شده، آتش کوچک و محدود به یک سطح است، از دود در امان هستید، راه خروج پشت شماست و می‌توانید کپسول را به کار ببرید؛ وگرنه خارج شوید و از بیرون تماس بگیرید. کودکان و سالمندان نباید کپسول به کار ببرند. PASS: پین را بکشید (نازل از خودتان دور)، به پایه‌ی آتش نشانه بگیرید، آرام فشار دهید، چپ و راست جارو کنید. دسته‌بندی: A مواد معمولی، B مایعات قابل‌اشتعال مثل روغن، C برقی، K روغن و چربی آشپزخانه‌ی تجاری، چندمنظوره‌ی A-B-C رایج در خانه. نگهداری: دسترسی آسان، فشارسنج در محدوده، بدنه بدون زنگ و ضربه و تمیز. برخی را باید ماهانه تکان داد و برخی را چند سال یک‌بار تست فشار کرد.
آشکارساز و خروج
Ready.gov: باتری آشکارساز دود دو بار در سال عوض شود (مگر لیتیومی ده‌ساله)، از هر اتاق دو راه خروج داشته باشید، پنجره‌ها و توری‌ها به‌راحتی باز شوند، در اتاق خواب هنگام خواب بسته باشد. در برگه‌ی خانه نقشه‌ی ساده‌ی خروج بگذارید.
مونوکسید و دودکش در آشپزخانه
CDC: وسایل گازسوز را سالی یک‌بار متخصص ببیند، دودکش سالانه بازرسی شود، هرگز خانه را با فر گازی گرم نکنید. HSE (بریتانیا): مونوکسید زمانی زیاد می‌شود که سوخت درست نسوزد؛ شعله‌ی زرد یا نارنجی به‌جای آبی، دوده، خاموش‌شدن مکرر پایلوت و بخار زیاد پشت پنجره علامت‌اند. در اجاق گازی رنگ شعله را در بازدید هر اقامت نگاه کنید. منابع فارسی (عصر ایران ۱۳۹۲ و جام‌جم ۱۳۹۱، هر دو قدیمی) می‌گویند دودکش آبگرمکن و هود نباید یک مجرا باشد؛ اینها اظهارات مسئولان‌اند نه متن مقرره. جزئیات سرویس فصلی در تأسیسات اقامتگاه آمده.
برگه‌ی آموزش مهمان؛ یک صفحه
شیر گاز اصلی کجاست (با عکس).
اجاق را چطور روشن کنیم و اگر شعله خاموش شد چه کنیم (طبق مدل).
بوی گاز: بیرون، تماس از بیرون، شماره‌ها.
هنگام سرخ‌کردن از آشپزخانه دور نشوید؛ اگر می‌روید شعله را ببندید.
آتش تابه: آب نریزید، جابه‌جا نکنید، بیرون بروید و تماس بگیرید.
کپسول و آشکارساز کجا؛ آشکارساز را غیرفعال نکنید.
هر ساعت از شب تماس بگیرید: شماره‌ی میزبان.
این برگه را در کتابچه‌ی راهنمای خانه بگذارید؛ شاه‌کلید راهنمای دیجیتال مهمان دارد و می‌توانید لینک را پیش از ورود بفرستید. تاریخ بازرسی کپسول و آشکارساز را هم در نگهداری ثبت کنید.
آنچه نتوانستیم تأیید کنیم
مقررات رسمی ایران درباره‌ی تجهیزات الزامی آشپزخانه‌ی اقامتگاه (کپسول، آشکارساز).
شماره‌های اضطراری از منبع رسمی بازشده؛ فقط از منابع فارسی دیگر.
دوره‌ی تعویض شیلنگ گاز با منبع رسمی.
شیوه‌ی دقیق آتش‌نشانی ایران در آتش تابه؛ منابع خارجی بالا را مرجع قرار دادیم.
استانداردهای کپسول و آشکارساز در ایران.
آخرین بازبینی: ۱ آبان ۱۴۰۵
برای تصویر کلی این حوزه، برنامه نگهداری و تعمیرات اقامتگاه را هم ببینید.
سؤال‌های پرتکرار
آیا همه‌ی اجاق‌ها باید قطع خودکار داشته باشند؟
الزام رسمی ایران را پیدا نکردیم. از نظر ایمنی مفید است، اما اجباری‌بودنش تأیید نشد.
اگر مهمان بوی گاز را گزارش داد و ما نرسیدیم؟
در برگه بنویسید قبل از هر تماس با ما، بیرون برود و با شرکت گاز تماس بگیرد؛ بعد به ما.
آشکارساز دود هنگام پخت بوق می‌زند؛ خاموشش کنیم؟
Ready.gov صراحتاً می‌گوید هنگام پخت غیرفعالش نکنید. آتش‌نشانی لندن آشکارساز حرارتی را برای آشپزخانه مناسب‌تر می‌داند چون کمتر با بخار فعال می‌شود؛ جای آشکارساز دود را از اجاق دورتر کنید و هود را روشن کنید.
کپسول چند کیلویی؟
اندازه‌ی استاندارد ایران را تأیید نکردیم. USFA می‌گوید بزرگ‌ترین اندازه‌ای را بگیرید که با آسودگی می‌توانید به کار ببرید.
نظرها